Kruk

Kruk zwyczajny (Corvus corax) to gatunek dużego, masywnego ptaka o jednolicie czarnym upierzeniu zamieszkującego praktycznie całą północną półkulę, w Polsce dość nieliczny. Dorosły kruk potrafi mieć długość ciała do prawie 70 cm, rozpiętość skrzydeł do 150 cm i wagę nawet powyżej 1,5 kg. Zazwyczaj żyją ok 15 lat, jednak znane są udokumentowane przypadki kruków żyjących nawet ponad 40 lat.

Wyśmienity szybki i sprawny lotnik. Potrafi szybować na prądach wznoszących powietrza. Młode osobniki po opuszczeniu gniazda mogą łączyć się w grupy i tak podróżować nawet na odległość ok. 200 km w poszukiwaniu nowych terytoriów. Dorosłe osobniki prowadzą raczej osiadły tryb życia, przebywając w parach lub bardzo niewielkich grupach rodzinnych. Z wyjątkiem sytuacji bardzo dużej dostępności pożywienia, nie łączą się w większe grupy.

Pierwotnie zamieszkiwał duże, niedostępne lasy. Obecnie żyje również na obrzeżach lasów, zamieszkuje prawie wszystkie typy krajobrazów – od nizin po góry.

Jest wszystkożerny i bardzo sprawny w poszukiwaniu jedzenia. W naturalnych warunkach odżywia się drobnymi zwierzętami (niewielkie ssaki, płazy, gady, ptaki, młode, jaja, owady, dżdżownice), również znalezioną padliną – badania wykazały, że może ona stanowić nawet 2/3 ogólnego pożywienia kruka. Dość dobrze przystosowuje się do antropopresji, korzystając z wyrzucanych przez nas resztek – z tego względu dość często może być widywany w okolicy śmietników i wysypisk.

Okres lęgowy przypada na bardzo wczesną wiosnę (luty-kwiecień). Samica wysiaduje jaja przez ok. 20 dni, karmiona w tym czasie przez samca. Po wykluciu oboje rodzice karmią potomstwo. Po ok. 40 dniach od wyklucia młode opuszczają gniazdo, czasem łączą się wtedy w niewielkie grupy młodzieży. Dojrzałość osiągają po 3 latach.

Oskarżany (jak pokazały badania niesłusznie) o zmniejszanie populacji drobnej zwierzyny – zajęcy, bażantów, kuropatw – był często prześladowany szczególnie przez myśliwych. To, wraz ze zmniejszaniem się powierzchni starodrzewu, spowodowało, że obecnie jego populacja nie jest zbyt liczna, a gniazduje raczej wyspowo. Dzięki wprowadzeniu częściowej ochrony gatunkowej w Polsce (oraz innych form ochrony w innych krajach) jego populacja się odbudowuje. Jednakże mimo ochrony nadal nie jest darzony sympatią przez myśliwych i bywa w nielegalny sposób odstrzeliwany.

Kruk jest bardzo mocno obecny w kulturze i mitologii wielu kultur – od nordyckiej, przez kultury Indian Ameryki Północnej, aż po mitologie starożytnej Babilonii, Grecji czy Japonii. Co ciekawe, w praktycznie wszystkich mitach i legendach pełni role pozytywne. Ptak słońca i świtu, strażnik, opiekun, ostrzega przed niebezpieczeństwem, wieszcz i wróżbita – to tylko niektóre z ról przypisywanych krukom w mitologii.

Uznawany jest za najinteligentniejszy gatunek ptaka. Ma bardzo silnie rozwinięte obszary mózgu odpowiedzialne za logiczne i abstrakcyjne myślenie. Bardzo dobrze udokumentowane są liczne badania naukowe ukazujące niezwykłe zdolności rozwiązywania przez kruki nawet bardzo skomplikowanych zagadek logicznych, wykazując się przy tym niezwykle kreatywnym podejściem.

Gwiazdozbiór

Gwiazdozbiór Kruka jest niewielkim, ale dobrze widocznym gwiazdozbiorem nieba południowego. W Polsce najlepiej widoczny jest wiosną. Można go wówczas znaleźć tuż nad południowym bądź wschodnim horyzontem (w zależności od pory roku).

Znajdź Wielką Niedźwiedzicę, a następnie dwie tylne gwiazdy „wozu” (te same, których używasz do poszukiwania Gwiazdy Polarnej). Wyobraź sobie linię przechodzącą przez te dwie gwiazdy i prowadzącą w dół, aż do linii horyzontu – to okolice gwiazdozbioru zwanego Pucharem. Przesuwając wzrok kilkanaście stopni w lewo, w kierunku południowo-wschodnim, natrafisz na cztery jasne gwiazdy w charakterystycznym układzie – to właśnie Kruk. Potrafisz wyobrazić sobie te cztery gwiazdy jako dziób, ogon i końcówki skrzydeł naszego kruka?

Ze względu na niewielką wysokość nad horyzontem (maksymalnie kilkanaście stopni) obserwacji gwiazdozbioru Kruka najlepiej dokonywać z dala od zabudowań – nie będzie ci wówczas przeszkadzał smog optyczny. Kruk to świetny i szybki lotnik, lubi chować się za horyzontem – sprawdź zatem zawsze, np. w programie Stellarium, czy w danej chwili ten gwiazdozbiór będzie widoczny. Oszczędzi ci to bezowocnego poszukiwania.

Karta próby

KARTA_PROBY_KRUK

Siatka sprawności

Znajdź swoją kolumnę i wybierz odpowiednią liczbę sprawności do zdobycia

Harcerz

(wybierz 3)

Harcerz starszy

(wybierz 4)

Wędrownik

(wybierz 5)

Robinson*

leśny człowiek**

trzy pióra***

kuchcik*

kucharz**

kuchmistrz***

obserwator*

terenoznawca**

topograf***

łazik*

tramp**

wędrowiec***

obserwator zwierzyny*

tropiciel zwierzyny**

zoolog***

młody ekolog*

ekolog**

obrońca przyrody***

tropiciel***

tropiciel***

WYMAGANIA DO SPRAWNOŚCI ZNAJDZIESZ W HARCOPEDII (czyli TUTAJ). Pochyłym drukiem oznaczone są sprawności, które znajdziesz w zestawie sprawności dodatkowych.